فصل اول - بخش سوم: یادداشتها (دغدغه محمد در آغاز نبوت)


وقتي مطالعه قرآن را با سير تحولي اش آغاز مي كردم تصور نمي كردم كه اينقدر برايم جذاب باشد . هنگاميكه خود را در حال و هواي 14 قرن پيش قرار مي دهم و سير در اعماق تاريخ كرده چون سلماني در كنار محمد درس عشق و صفا مي آموزم, از خود بي خود مي شوم. تصور اينكه در صحرايي سوزان كه فقط خار و خواري است چنين چشمه خروشاني جوشيده و در دل تمامي عاشقان الهي جاري گرديده و هرلحظه بر گوارايي و نشاط آن افزوده مي شود بسيار دلنشين است. وجود محمد در آن صحراي سوزان همچون ابراهيمي است در ميان آتش كه با نفس قدسي اش آن آتش سوزان را سرد و سالم گردانيد . در دل آن كوير كه هيچ گياهي را طاقت مقاومت نيست درختي سرو قامت روييد كه شاخ و برگش عرش اعلي را سايبان و ريشه هايش زمين را نگاهبان است . واينچنين ربِ جهانيان بر ما منت نهاد و آخرين فرستاده خويش را بر ما عرضه كرد . از نخستين لحظات نزول قرآن با محمد همگام گشتيم و نخستين پيام سروش الهي را از لبان محمد شنيديم :

اِقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذي خَلَقَ 1 خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ 2

اِقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْأَكْرَم 3 الَّذي عَلَّمَ بِالْقَلَم 4

عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَم 5

فكر مي كنيد محمد در نخستين لحظات نزول وحي آن هنگام كه فرشته وحي او را در آغوش كشيده و مي فشرد و او را وادار به خواندن مي كرد چه احساسي داشت ؟ به چه مي انديشيد ؟ نمي دانم او به چه مي انديشيد چون علي نيستم و زمزمه بال فرشتگان و صداي نعره شيطان به گوش من نا آشناست. ولي مي توانم تصور كنم كه به چه مي انديشيد وچه احساسي داشت مي توانم تصور كنم كه محمد در آن لحظه كه اِقراء بر دلش مي نشست به چه كسي و به كجا مي انديشيد؟

شايد او به اين مي انديشيد كه چه بار سنگيني بر دوش او نهاده شده است , شايد به اين مي انديشيد كه با ناداني مردم چگونه برخورد خواهد كرد , شايد مي انديشيد كه چگونه در برابر ياران زر و زور و تزوير بايد بايستد ؟ شايد مي انديشيد كه فرعونهاي زمانش را چگونه بايد هدايت كند و انديشه مردم را از چنگالشان رها سازد؟ شايد بدان مي انديشيد كه اين مردم را كه بجز شمشير و شكم به چيز ديگر نمي انديشند چگونه دانا خواهد كرد؟ آيا خواهد توانست نور خدا را در كلامش جاري سازد تا مردم آن را ببينند و بدان ايمان آورند؟ شايد بدان مي انديشيد كه آيا در مقابل جهالت , لجاجت و دشمني اين مردم توان ايستادن دارد ؟ شايد محمد در آن لحظه دست ها را به آسمان برده و با او كه چهل سال تمام در خلوت تنهاييش سخن گفته است, راز ونياز كرده و همچون موسي سعه صدر از او خواسته است , شايد همچون موسي از او خواسته كه زبانش را بگشايد تا مردم كلامش را بشنوند و به گوش جان بپذيرند , شايد همچون موسي يار و همدم و مونس و جانشيني از خدا طلب كرده تا كه در اين راه پر فراز ونشيب همراه و همسرش باشد , شايد او دست به دعا برداشته و همچون ابراهيم خواسته كه او را در بناي خانه توحيد ياريش كند شايد از او خواسته كه پيروانش را از شرك و هواپرستي ، از نمرود و فرعون پرستي رها سازد ؛ نمي دانم ولي هر چه بود محمد سنگيني باري را كه بر دوشش بود به خوبي احساس مي كرد و از بار مسئوليتي كه ربّش بر عهده او گذارده با خبر بود , او سنگيني تك تك واژه هاي اين پنج آيه را بر دوشش احساس مي كرد , سنگيني آموزش بر مردمان نادان را بر دوشش احساس مي كرد اما اين سنگيني پشت او را خم نكرد و او را از پاي در نياورد چون كوه ايستاد , شايد استوار تر و با شكوهتر از كوه چرا كه كوه در برابر عظمت و شكوه اين قرآن و از خُشيه الهي متصدّع شده و تاب تحمل تجلي آن پروردگار را نياورده است ولي او ايستاد و با تمام توان بار سنگين آن مسئوليت را برداشت و امانت الهي را بر دوش كشيد و از آن بلنداي عرش به درّهِ دنيا گام نهاد و با مردم خبر از آن پروردگار داد و پيام او را برآنان ابلاغ كرد و تا جان در بدن داشت در بجاي آوردن اين امانت الهي كوتاهي نكرد.

پس از آن كه سروش الهي در غارِ تنهايي محمد به او درس اقراء داد محمد سراسيمه از كوه طورش سرازير گشت, گويي در و ديوار به پاي او مي افتادند و در برابرش كرنش مي كردند . محمد دانسته بود كه چه بار سنگيني به دوشش نهاده شده است , رفت و در زير لحافي به آينده اين قوم انديشيد..

ناگاه باز صدا آمد : اي خفته زير لحاف ؛ به پاخيز كه هنگام خوابيدن نيست، شب تار است بپا خيز. محمد كه اكنون بار رهبري اين قوم نادان را بر دوشهايش احساس مي كرد بلند شد و محكم و استوار ايستاد . خديجه همسر مهربانش كه به او ايمان داشت پشت او ايستاد و با تمام قدرت حمايتش كرد و يار باوفايش, علي اين نوجوان كم سن و سال معني قولو لااله الا الله تفلحوا را دريافته بود..

محمد اكنون فقط محمد امين نيست او محمد رسول الله است . او براي مبارزه با جهل و ناداني و خرافات آمده است . آمده است تا بگويد افتخار در عرب و يا عجم بودن, در سفيد يا سياه بودن نيست , او آمده تا نواي دل انگيز : ان اكرمكم عند الله اتقيكم " را در جهان طنين انداز كند . او آمده تا بگويد " شما برادر همديگريد پس بين برادرانتان صلح و آشتي برقرار كنيد"

آري محمد آمده تا بگويد به پدر و مادر حتي اگر به خدا ايمان ندارند احترام بگذاريد و حتي به واژه اُفي آنها را نيازاريد .

محمد از سوي دختران خُفته در خاك فرياد مي زند كه : به چه گناهي آنان را كُشتيد. او آمده تا بگويد : از دامن زن , مرد به معراج مي رود. او آمده تا بگويد ياد خدا , گناه را از شما دور مي كند و دلهايتان را آرام مي گرداند.

محمد مژده اي براي ستمديدگان آورده كه اراده الهي بر آن است كه بر صالحان منت نهد و آنان را پيشوا و وارث زمين قرار دهد, پس اي ستمديدگان به پا خيزيد و حق خويش را از بيدادگران بگيريد كه سرانجامِ كار با شماست.

آري آن مرد كه از كوه نور سرازير گشت آمده بود كه بگويد : هيچ خدايي جز الله نيست و او پروردگار تمامي جهانيان است ـ لا اله الا الله ـ او آمده بود كه انسان را دانا كند . او بود كه شوق آموختن را در دل مردمان نادان برافروخت و آنان را در پي دانش تا دورترين نقاط اين گيتي فرستاد. او بود كه مردم را به انديشيدن واداشت و يك لحظه انديشيدن را از عبادت ساليان برتر دانست

همين قرآن محمد, خبر از جاهليتي ديگر داده است. جاهليتي كه امروز ما شاهد آنيم, جاهليتي كه كمتر كسي بدان دچار نمي شود. در اين دوران نيز, جنگ و خونريزي و كشتار وجود دارد, ولي اين بار شمشيرهاي آخته جاي خود را به بمبهاي شيميايي و ميكروبي داده است. در جاهليت ثاني باز ابوسفيانها و ابوجهل ها در لباس سروري هستند و سميّه ها و ياسرها و بلال ها ستمديدگان و زجركشيدگان جامعه اند در جاهليت ثاني باز زن كالايي بيش نيست اما اين بار او ديگر از اين مسئله زجر نمي كشد بلکه به ان افتخار مي كند. در روزگار تمدن و پيشرفت علم نيز زنده به گور كردن فرزندان وجود دارد و اين بار به يمن پيشرفت دانش آن بيگناه دنيا نديده روانه گورستان مي شود و خلاصه جاهليت دوم در زير لعاب روشنفكري پنهان شده و باعث گرديده كه ارباب سه گانه مثلث زر و زور و تزوير , حاكم بر سرمايه و انديشه و اراده مردم گردند.

بياييد قرآن را با محمد از كنار كوه نور شروع كنيم و با او سير در قرآن كنيم وسرگذشت اين مردم را بنگريم كه چگونه در پرتو قرآن از جهالت و حميت جاهلي رهيده و به خير امه تبديل شدند . دواي درد جاهليت ثاني هم قرآن است. پس به خويشتن تكاني داده و يا علي گويان پرده هاي ظلمت را بدريم و نور قرآن را بر دل مردم بتابانيم ,

وقتي قرآن در دل مردم نشست آن يار سفر كرده هم باز خواهد گشت و محمدي خواهد بود در عصر حاضر كه با ياري و هدايت او زنگار از دلهايمان زدوده و نور خدايي را در آينه دلمان خواهد تاباند.

پست‌های معروف از این وبلاگ

بخش دوم : علي در آستانه قدرت

دیباچه : نگرشي دوباره به مجموعه اشارت

فصل اول - بخش اول : آغاز اقراء اول ـ هان بيدار شو !